ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
235
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بجلّاب و بوقت آفتاب « 1 » برآمذن كشك آب ، و من يكى بيمار را علاج مىكردم و بوقت تابستان بوذ و من شكم آورده بوذم بحقنهء نرم « 2 » هرروزى « 2 » بانزده من كشكاب مىبخورد و دايم دهان باز كرده بوذ و مىخواست و از يك روى كشكاب مىخورد و از ديكر روى كميز مىكرد ، و هميشه جهد بايذ كردن به استفراغ كردن مرين بيماران « 3 » را بحقنه نرم تا شكم آورده - شوذ و بهركونه مر خداوندان سرسام را از فصد جاره « 4 » نباشد جه « 4 » سرسام آماسى بوذ خونى « 5 » ، و اكر بوذ كى اين خونى بوذ صفرايى و « 6 » خونى بوذ بلغمى و « 5 » بههرحال از فصد جاره نبوذ و غذا كشكاب بايذ داذن « 7 » و اكر بتواند بست و شكر خورد و اكر به آب غوره و شكر طعامى سازند خوب آيذ و اكر اين بيماران آب سرد خواهند باز نبايذ داشتن و اكر اين آماس بر غشا لين بوذ ناجار دماغ بدين آماس مشارك بوذ « 8 » با غشا لين و آنكاه اين تب مطبقه قوىتر بوذ و اين بيمار ضعيف كردذ زوذ از درد صعب و علاج اين كونه سرسام « 9 » صعبتر بوذ و اعتماد برنك « 10 » زفان بوذ اكر رنك زفان سياه بوذ ببايذ دانستن كسرسام « 10 » صعب است و كار مخاطره آنكاه علاج قوىتر بايذ كردن و بنبض نكاه بايذ كردن اكر صلب بوذ و صغير دليل بوذ كى آماس بغشا « 11 » صلب است و اكر سرعت دارذ « 12 » به مقدار سرعت و بطأت خلط تيز است يا سرد و « 13 » اكر نبض موجى بوذ بدانك ورم اندر دماغ
--> ( 1 ) - ف : « آفتاب » ندارد . ( 2 - 2 ) - ف : هروز ( 3 ) - ف : بيمار ( 4 - 4 ) - ف : نيست چن ( 5 - 5 ) - ف : و يا خونى بوذ و صفرايى و يا خونى بوذ و بلغمى ( 6 ) - ب ه : افزوده . باشذ كى اين ( 7 ) - ف : بايذ كردن ( 8 ) - ف : باشذ ( 9 ) - ف : افزوده . را ( 10 - 10 ) - ف : زبان بوذ اكر رنك زبان صعب بوذ ببايذ دانستن كه علت سرسام . ( 11 ) - ف : بر غشا ( 12 ) - ف : افزوده . نبض ( 13 ) - ف : « و » ندارد